شوره سر چیست بررسی علت، انواع و تفاوت آن با پوسته سر با معرفی روش های خانگی برای درمان

شوره سر چیست؟

شوره سر یک مشکل پوستی شایع است که به صورت پوسته‌ سفید یا زردرنگ روی پوست سر و لابه‌لای موها دیده می‌شود و گاهی با خارش همراه است.
شوره سر مسری نیست و خطرناک هم محسوب نمی‌شود.
این مشکل بیشتر به چربی، خشکی یا حساسیت پوست سر مربوط است، فقط در صورت شدید بودن یا همراهی با التهاب زیاد، بهتر است بررسی پزشکی شود.

انواع شوره سر

شوره سر از نظر ظاهری به دو نوع خشک و چرب تقسیم می‌شود. اما بعضی بیماری‌های پوست سر نیز پوسته‌هایی شبیه شوره ایجاد می‌کنند.

شوره سر خشک

اگر علت شوره، خشکی کف سر باشد، ظاهر آن سفید، ریز و سبک است و روی مو یا لباس می ریزد.
هوای سرد و خشک، شستشوی زیاد و استفاده از شامپوهای قوی باعث تشدید شوره می شود.

شوره سر چرب

اگر شوره به علت چربی کف سر باشد، ظاهر پوسته ها درشت تر، زرد یا سفید مایل به زرد و چسبنده هستند. اغلب همراه با چربی، قرمزی یا خارش هم ایجاد می شود. این حالت می تواند با درماتیت سبورئیک ارتباط داشته باشد.

مشکلاتی که شاید با شوره سر اشتباه گرفته شود

پسوریازیس پوست سر

پوسته‌های ضخیم، خشک و نقره‌ای ایجاد می‌کند و ممکن است از خط رویش مو فراتر برود.

درماتیت تماسی

پس از مصرف رنگ مو، شامپو، ژل یا محصولات جدید ایجاد می‌شود و معمولاً با قرمزی، سوزش یا خارش همراه است.

قارچ پوست سر

ممکن است علاوه بر پوسته‌ریزی، لکه‌های گرد، موهای شکسته یا ریزش موی ناحیه‌ای ایجاد کند. به طور کلی موی سالم کمتر دچار مشکلاتی نظیر شوره، ریزش، خشکی یا شکنندگی می شود.

اگزمای پوست سر

با خشکی، التهاب و خارش بیشتر همراه است.

چطور از شوره سر پیشگیری کنیم؟

پیشگیری کامل از شوره همیشه امکان‌پذیر نیست، اما با رعایت نکات زیر می‌توان احتمال بروز و عود آن را کاهش داد:

موها را به‌طور منظم بشویید

شست‌وشوی متناسب با میزان چربی مو از تجمع چربی، سلول‌های مرده و باقی‌مانده محصولات جلوگیری می‌کند.

از شامپوی مناسب استفاده کنید

در صورت سابقه شوره، استفاده دوره‌ای از شامپوی ضدشوره می‌تواند به کنترل پوسته‌ریزی و جلوگیری از بازگشت آن کمک کند.

شامپو را خوب آبکشی کنید

باقی‌ماندن شامپو، ماسک یا نرم‌کننده روی کف سر ممکن است باعث تحریک و خارش مو شود.

از آب بسیار داغ پرهیز کنید

آب داغ می‌تواند پوست سر را خشک و حساس‌ کند، بهتر است موها با آب ولرم شسته شوند.

مصرف محصولات محرک را محدود کنید

ژل، اسپری، رنگ مو و محصولات عطردار یا الکل‌دار ممکن است در پوست‌های حساس پوسته‌ریزی را تشدید کنند.

کف سر را نخارانید

خاراندن شدید می‌تواند التهاب، زخم و حساسیت پوست را بیشتر کند.

استرس و کم‌خوابی را کنترل کنید

فشار عصبی ممکن است باعث شدت گرفتن علائم و بازگشت شوره شود.

وسایل شخصی مو را تمیز نگه دارید

برس، شانه، کلاه و روبالشی را مرتب بشویید تا چربی و باقی‌مانده محصولات روی پوست سر جمع نشود..

شوره سر با چه علائمی همراه است؟

پوسته‌های سفید یا زرد روی پوست سر
خارش پوست سر
گاهی قرمزی، التهاب یا سوزش خفیف
 در موارد شدید، پوسته در ابروها یا اطراف بینی هم دیده می‌شود

علت شوره سر

فعالیت قارچ مالاسزیا

این مخمر به‌ طور طبیعی روی پوست سر وجود دارد، اما در بعضی افراد باعث تحریک، خارش و افزایش پوسته‌ریزی می‌شود.

افزایش سرعت تولید سلول‌های پوستی

وقتی سلول‌های پوست سر سریع‌تر از حالت طبیعی جایگزین شوند، سلول‌های مرده به شکل پوسته روی موها دیده می‌شوند.

التهاب و حساسیت پوست سر

پوست سر حساس ممکن است نسبت به چربی طبیعی، تعریق یا عوامل محیطی واکنش نشان دهد و دچار خارش و پوسته‌ریزی شود.

استفاده از محصولات نامناسب مو

رنگ مو، ژل، اسپری، شامپوهای قوی و محصولات عطردار می‌توانند پوست سر را تحریک کنند.

شست‌وشوی نادرست مو

کم شستن مو باعث تجمع چربی و سلول‌های مرده می‌شود و شست‌وشوی زیاد با آب داغ نیز پوست سر را تحریک می‌کند.

باقی ماندن شامپو یا نرم‌کننده

آبکشی ناقص مو اغلب باعث خارش، التهاب و ایجاد پوسته می شود.

استرس و کم‌خوابی

فشار عصبی و خستگی علت اصلی نیستند، اما می‌توانند شدت شوره را بیشتر کنند.

تغییرات آب‌وهوایی

هوای سرد و خشک یا تعریق زیاد در فصل گرم ممکن است باعث تشدید پوسته‌ریزی شود.

بیماری‌های پوستی

درماتیت سبورئیک، اگزما، پسوریازیس، حساسیت تماسی و قارچ پوست سر نیز ممکن است علائمی شبیه شوره ایجاد کنند.

در چه شرایطی شوره سر بیشتر می شود؟

هرکسی ممکن است دچار شوره سر شود، اما برخی عوامل احتمال آن را افزایش می دهد:
سن: شوره سر معمولاً در جوانی شروع می شود و تا میانسالی ادامه دارد. البته افراد مسن هم گاه به آن دچار می شوند و برای برخی افراد هرگز کاملاً از بین نمی رود.
جنسیت در بدو تولد: شوره سر در مردان شایع تر از زنان است.
برخی بیماری ها: بیماری هایی که سیستم عصبی را درگیر می کند، مانند بیماری پارکینسون، بیشتر دچار شوره می شوند. همچنین ابتلا به HIV یا ضعف سیستم ایمنی می تواند احتمال شوره سر را بیشتر کند.
کندن شوره سر: کندن شوره هیچ کمکی به تشخیص یا درمان شوره سر نمی کند. بلکه باعث تشدید شدن آن می شود. برای درمان شوره سر یا می بایست از شامپو ضد شوره استفاده کنید یا می بایست به پزشک مراجعه کنید.

شوره سر چه فرقی با پوسته سر دارد؟

معمولاً همرمان با شوره، خارش نیز در سر به وجود می آید. رنگ شوره سفید یا زرد است و تعداد زیادی دارد. علت ایجاد شوره، چربی زیاد یا التهاب در کف سر ایجاد می شود.
در مقابل پوسته سر به علت خشکی پوست سر است، پوسته ها ریزتر و کمترند و خارش یا التهاب ایجاد نمی کنند.

شوره سر از کمبود کدام ویتامین است؟

شوره سر فقط به کمبود یک ویتامین خاص مربوط نمی شود. اما کمبود برخی ویتامین ها می تواند آن را تشدید کند.  از جمله این ویتامین ها عبارتند از:
ویتامین های گروه B (بخصوص B6 و B12): این ویتامین ها در سلامت پوست و تنظیم چربی نقش مهمی دارند.
بیوتین  (B7): کمبود آن باعث خشکی و پوسته ریزی می شود.
ویتامین D: در تنظیم سیستم ایمنی و سلامت پوست موثر است.
زینک (روی): کمبود آن باعث التهاب و شوره بیشتر می شود.

درمان خانگی شوره سر چیست؟

برای درمان خانگی شوره، می توان از مواد طبیعی ضد قارچ و تنظیم کننده چربی استفاده کرد.
چند ماده خانگی و ساده که به بهبود شوره سر و تنظیم چربی آن کمک می کند عبارتند از:
روغن نارگیل: 30 دقیقه قبل از حمام روی پوست سر ماساژ دهید، این ماده خاصیت ضد قارچ و مرطوب کنندگی دارد.
سرکه سیب: برای تنظیم PH پوست سر و کاهش شوره می توانید یک قسمت سرکه را با یک قسمت آب بعد از شستشو روی پوست سر بزنید و بعد از 10 الی 15 دقیقه آبکشی کنید.
آلوئه ورا: ژل تازه آلوئه ورا را 20 دقیقه روی پوست قرار دهید تا به کاهش پوسته ریزی و خشکی پوست سر کمک کند.
روغن درخت چای: روغن درخت چای خاصیت ضد قارچ دارد. برای بهره مندی از خاصیت این ماده، چند قطره از آن را داخل شامپو بریزید.
ماست: قرار دادن 20 تا 30 دقیقه ماست روی پوست سر، به کاهش پوسته ریزی کمک می کند.
اگر شوره شدید، مداوم یا همراه با قرمزی دارید، بهتر است از شامپو ضدشوره دارویی استفاده کنید یا به پزشک مراجعه کنید.

آیا شوره سر باعث ریزش مو می شود؟

شوره به طور مستقیم باعث ریزش مو نمی شود. اما اگر شوره شدید و همراه با خارش و التهاب باشد، خاراندن مداوم پوست سر به ریشه مو آسیب می زند و ریزش مو را بیشتر می کند.
در صورت وجود التهاب شدید مثل درماتیت سبوره ای، کنترل شوره معمولاً باعث کاهش ریزش مرتبط با آن می شود.

بهترین شامپو برای درمان شوره چه ویژگی هایی دارد؟

بهترین شامپو برای بهبود شوره علاوه بر تمیز کردن مو و کف سر می بایست عوامل ایجاد کننده شوره را هدف قرار دهد. ویژگی های یک شامپو خوب برای شوره عبارتند از:
عامل ضد شوره موثر: مثل کتوکونازول، زینک پیریتیون، سلنیوم سولفاید یا قطران که قارچ ها و التهاب را کنترل می کنند.
تنظیم چربی پوست سر: این شامپو می بایست کمک کند تا چربی بیش از حد که باعث رشد قارچ می شود کاهش یابد.
ملایم و بدون مواد حساسیت زا: شامپو ضد شوره می بایست بدون عطر شدید و سولفات های قوی باشد تا پوست سر، خشک و ملتهب نشود.
حفظ رطوبت: مرطوب کننده های ملایم در بهترین شامپو ضدشوره از خشکی بیش از حد کف سر جلوگیری می کند.
مناسب با نوع مو: با توجه به نوع موی خود اعم از خشک، چرب یا معمولی، به فرمولاسیون محصول توجه کنید تا ترکیبات مناسب با جنس موی خود را تهیه کنید.